Bi kịch ngộ độc nước: Khi việc “uống nhiều” trở thành mối nguy hiểm chết người

Người phụ nữ 45 tuổi tử vong vì uống nước quá mức đã mở ra một cuộc cảnh tỉnh về cách tiêu thụ nước đúng cách.

Tình huống thực tế

Vào năm 2021, Ashley Miller Summers, 45, đã qua đời tại Mỹ do ngộ độc nước – một dạng hạ natri máu cấp tính khiến não sưng phù và dẫn đến tử vong. Trường hợp gần đây ở Việt Nam cũng phản ánh cùng cơ chế: bệnh nhân Whitehead, 45, mắc hội chứng “khát nước tâm lý” (psychogenic polydipsia) và liên tục uống nước cho đến khi cơ thể không còn khả năng điều hòa natri.

Nguyên nhân y khoa

Ở dạng này, việc uống nước quá nhanh làm giảm nồng độ natri trong máu (hyponatremia). Khi natri giảm, tế bào não hấp thu nước, phình to và gây áp lực lên hộp sọ – hiện tượng gọi là đông não. Theo CDC, mỗi năm có khoảng 1.5–2.0 ca tử vong do hyponatremia cấp tính ở người trưởng thành.

Bài học rút ra

• Khát không luôn đồng nghĩa với việc phải uống một lượng lớn ngay lập tức.
• Rối loạn tâm thần hoặc stress kéo dài có thể kích hoạt “khát nước tâm lý”, cần can thiệp y tế sớm.
• Việc nhận biết dấu hiệu thay đổi nhịp thở, da xanh, hoặc co giật sau khi uống quá nhiều nước là tín hiệu cấp cứu.

Cách uống nước khoa học, an toàn cho sức khỏe

1. Uống nước ngay cả khi chưa cảm thấy khát

Thân thể bắt đầu mất nước khi mức độ giảm 2–5% (khoảng 1–1.5 lít cho người bình thường). Để duy trì cân bằng, WHO khuyên uống 8‑10 ly (khoảng 2‑2.5 lít) mỗi ngày, chia đều trong suốt ngày.

2. Uống từng ngụm nhỏ

Mỗi lần 150‑200 ml là lượng lý tưởng, giúp thận lọc và hấp thu mà không làm loãng nồng độ điện giải.

3. Tránh uống quá nhiều ngay sau hoạt động mạnh

Sau khi tập thể thao, cơ thể vẫn đang trong giai đoạn “hạ nhiệt”. Nên bổ sung nước và điện giải dần dần, không nên uống một lần quá 500 ml.

4. Giữ nhiệt độ nước vừa phải

Nước 15‑30 °C là lý tưởng; nước quá lạnh có thể co thắt mạch máu dạ dày, trong khi nước quá nóng gây kích ứng niêm mạc.

5. Không đun lại nước quá nhiều lần

Đun nước liên tục có thể tạo ra các kết tủa kim loại nặng. Nên đun một lần và để nguội trước khi uống.

Kết luận

Ngộ độc nước là hiện tượng hiếm gặp nhưng nguy hiểm, thường xuất hiện khi thói quen uống nước không được kiểm soát. Hiểu rõ cơ chế sinh lý và tuân thủ các nguyên tắc trên sẽ giúp bạn duy trì độ ẩm tối ưu mà không gặp rủi ro.

Bạn đã bao giờ cảm thấy “khát” quá mức? Hãy chia sẻ trải nghiệm của mình và cùng nhau lan tỏa kiến thức đúng cách uống nước.