Từ câu chuyện tăng trưởng mẫu mực của ngành bán lẻ trang sức, PNJ giờ phải đối diện với một phép thử quản trị khi công ty con PNJP – “nhà máy in hàng” chiếm gần toàn bộ doanh thu – bị thanh tra Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chỉ ra các vi phạm về phòng, chống rửa tiền và thuế.

Thanh tra NHNN phát hiện 2 tồn tại lớn tại PNJP

Trong nhiều năm, PNJ đã xây dựng một hệ sinh thái khép kín từ sản xuất, chế tác đến phân phối, tạo nên chuỗi cửa hàng phủ khắp cả nước và thương hiệu mạnh. Tuy nhiên, Kết luận thanh tra số 01/KL‑TTRA ngày 31/12/2025 của NHNN khu vực 2 cho thấy công ty con 100% vốn của PNJ – Công ty TNHH Một thành viên Chế tác và Kinh doanh Trang sức PNJ (PNJP) – còn tồn tại các lỗi kỹ thuật trong việc tuân thủ quy định phòng, chống rửa tiền (AML) và khai báo thuế.

1. Vi phạm quy định AML

• Không kịp thời phân công và đăng ký thông tin cán bộ phụ trách phòng, chống rửa tiền.
• Sai sót trong lưu trữ hồ sơ nhận diện khách hàng (KYC).
• Báo cáo giao dịch lớn không đáp ứng thời hạn quy định.

2. Sai sót trong khai thuế

• Khai không đúng kỳ tính thuế đối với một số nghiệp vụ phát sinh.
• Mặc dù không gây thiếu thuế thực tế, nhưng vi phạm quy trình khai báo theo Luật Quản lý thuế 2019.

Theo quyết định thanh tra số 139/QĐ‑TTRA ngày 08/10/2025, NHNN đã kiểm tra các khía cạnh: chính sách, pháp luật trong kinh doanh vàng, chế độ kế toán, thuế, sử dụng hóa đơn chứng từ và việc tuân thủ AML.

Mặc dù PNJP có quy mô lớn, đầu tư máy móc hiện đại, tạo công ăn việc làm và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, nhưng những vi phạm trên đã khiến cơ quan thanh tra ban hành Quyết định xử phạt số 196/QĐ‑XPHC ngày 10/12/2025 và gửi văn bản tới các cơ quan liên ngành (Thuế TP.HCM, …) để xem xét xử lý.

PNJP – “nhà máy in hàng” ẩn sau doanh thu khổng lồ

Trên báo cáo tài chính hợp nhất, PNJP gần như “vô hình” vì mọi giao dịch nội bộ đều được loại trừ khi hợp nhất. Tuy nhiên, thực tế vận hành cho thấy PNJP là trung tâm sản xuất vàng, bạc, nữ trang và đá quý, đóng góp hơn 8.096 tỷ VNĐ trong quý III/2025 – chiếm gần 99,5% tổng doanh thu hợp nhất của PNJ (8.135 tỷ VNĐ).

Như vậy, nếu PNJ là mặt tiền bán lẻ, thì PNJP chính là “nhà máy in hàng” tạo ra doanh thu cốt lõi.

Quản trị chồng chéo và rủi ro ESG

PNJP do bà Cao Thị Ngọc Dung – Chủ tịch HĐQT PNJ – kiêm Chủ tịch HĐTV, trong khi bà Trần Phương Ngọc Thảo là Tổng Giám đốc và người đại diện pháp luật. Mô hình này không vi phạm pháp luật, nhưng tạo ra “khoảng cách thể chế” giữa công ty mẹ và công ty con, một cách thường thấy ở các tập đoàn gia đình lớn tại Việt Nam.

Trong môi trường đầu tư ngày càng nhạy cảm với tiêu chuẩn ESG, bất kỳ “vết xước” nào trong quản trị – dù là lỗi kỹ thuật nhỏ – đều có thể được thị trường diễn giải thành rủi ro hệ thống. Nhà đầu tư sẽ quan tâm hơn tới việc PNJ có tái cấu trúc hệ thống kiểm soát nội bộ tại PNJP, tách bạch rõ vai trò quản trị‑điều hành‑sở hữu và nâng chuẩn AML, thuế lên tiêu chuẩn khu vực hay không.

Ba kiến nghị và hai khuyến nghị của NHNN

• Thiết lập cơ chế giám sát AML chặt chẽ, bao gồm việc đăng ký cán bộ chịu trách nhiệm và lưu trữ KYC đầy đủ.
• Điều chỉnh quy trình khai thuế để đáp ứng đúng kỳ tính và giảm thiểu sai sót.
• Rà soát lại cấu trúc công ty con, tách bạch rõ ràng các giao dịch nội bộ để tăng tính minh bạch.

Những đề xuất này không chỉ nhằm khắc phục vi phạm hiện tại mà còn hướng tới việc nâng cao chuẩn mực quản trị, đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư tổ chức và cơ quan quản lý quốc tế.

Nhìn chung, PNJ đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng: chuyển từ mô hình gia đình “khoảng cách thể chế” sang hệ thống kiểm soát nội bộ hiện đại, đáp ứng chuẩn ESG và giảm thiểu rủi ro AML.

Bạn nghĩ sao về cách PNJ sẽ tái cấu trúc quản trị? Hãy để lại ý kiến và chia sẻ bài viết nếu thấy hữu ích.